پدیده شاندیز مشهد
شاندیز شهری در استان خراسان رضوی در شمال شرق ایران است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵ برابر با ۶٬۵۷۰ نفر بودهاست. این شهر در ۳۷ کیلومتری شمال غربی مشهد قرار دارد. شاندیز طبق مصوبه دولت و هیات وزیران در سال ۱۳۸۴ به عنوان اولویت اول و تنها منطقه نمونه بینالمللی گردشگری ایران شناخته شدهاست.
موقعیت جغرافیایی
شهر ییلاقی شاندیز از سطح دریا ۱۴۰۰ متر ارتفاع دارد و در طول جغرافیایی ۵۹ درجه و ۱۷دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۶ درجه و ۲۳ دقیقه جای گرفته است. این شهر از شمال به میان ولایت و از جنوب به شهرستان نیشابور و از مشرق با طرقبه و از غرب با گلمکان و چناران مجاور میباشد و دارای وسعتی حدود ۳۷٬۸۲۵ کیلومتر مربع است.[نیازمند منبع]
به علت قرارگرفتن در دامنههای شمالی سلسله ارتفاعات بینالود و برخورداری از آب و هوای معتدل آب فراوان و باغهای وسیع و مناظر طبیعی دیدنی به عنوان یکی از کانونهای عمده مسافران و گردشگران از شهر مشهد و سراسر ایران است. این شهر دارای پوشش گیاهی انبوه و متراکمی از درختان و فضای سبز مناسبی میباشد. سراسر جنوب این شهر ارتفاعات بینالود خراسان واقع که قله شیرباد در زشک شاندیز نیز مرتفعترین نقطه استان به شمار میرود.[نیازمند منبع]
طبق مصوبه دولت در مهر سال ۸۶ شهر شاندیز و شهر طرقبه از بخش به طور مشترک به شهرستان طرقبه و شاندیز ارتقاء یافتند.
آب وهوا:
آب وهوای شهر زیبای شاندیزمعتدل می باشدوباتوجه به طبیعت سرسبزوپوشش گیاهی ودرختان انبوه ومتراکم و رودخانه روان وارتفاعات جنوبی وغربی شهر، درتابستانهاآب وهوایی خنک و زمستانهایی نیز بسیارسرد دارد .میانگین دمای سالانه آن نیز 25درجه می باشد .
تاریخچه شاندیز
با توجه به شواهد این منطقه قبل از ورود دین اسلام نیز مسکونی بوده و با توجه به این که راه قدیم مشهد به نیشابور از این منطقه میگذشته دارای رونق فراوانی بودهاست.
به توپ بستن قلعه تاریخی شاهاندژ (شاندیز) توسط حسامالسلطنه حاکم خراسان در عهد قاجاریه یکی از مهمترین حوادث تاریخی این شهرستان است که در کتاب روضهالصفای ناصری بدان اشاره شدهاست. به توپ بستن قلعه تاریخی این شهر به علت نافرمانی مردم شاندیز (شاهاندژ)از حکومت ظالم مرکزی صورت گرفتهاست.
وجه تسمیه
در کتاب مطلعالشمس از اعتماد السلطنه درباره وجه تسمیه این شهر گفته شده، شاندیز را قبلا «شاهدژ» یا «شاهدیز» به معنای شاهقلعه مینامیدند و در ابتدا مردم شاندیز به خاطر در امان بودن از حملات راهزنان و همچنین استفاده از موقعیت منطقهای در بالای تپهای مشرف به رودخانه و در قلعه شاندیز مسکن داشته و از سالهای ۷۸۰ تا ۸۰۰ هجری قمری به محل فعلی شهر نقل مکان کردهاند.
روضه الصفا شاندیز را شاهان دژ نامیده به معنی قلعه منسوب به شاهان.
حافظ ابرو در قرن نهم در کتاب جغرافیای تاریخی خراسان از شاندیز با عنوان شاندز یاد کر دهاست وبه مرور زمان این کلمه تغییر کر ده و به شکل امروزی (شاندیز)shandiz درامدهاست.
نماد شاندیز
نماد شهر شاندیز درخت چنار ۲۷۰۰ ساله این شهر است که در یک مقطع زمانی (حدوداچهل سال پیش) به عنوان نشان وآرم شهرداری شاندیزنیز به کار میرفتهاست.
محصولهای مهم و سوغات شاندیز
مهمترین محصول تولیدی باغی در این شهر گیلاس است. سوغات مهم این شهر، صنایع دستی و به ویژه پوستیندوزی است. غذای معروف شاندیز، شیشلیک شاندیز است که از شش تکه گوشت گوسفند با روش پخت مخصوص تهیه میشود و شهرت جهانی داشته و در بسیاری نقاط ایران و جهان رستورانهایی با نام این شهر زیبا وجود دارد که به عر ضه غذای لذیذ شیشلیک شاندیز میپردازند.اکنون هشتلیک نیز به آن افزوده گردیدهاست.
دیدنیهای شهر شاندیز
مراکز تفریحی
از مهمترین مراکز تفریحی و دیدنی شهر شاندیز میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
پارک جنگلی شاندیز در غرب شهر شاندیز
مجموعه توریستی رفاهی تفریحی گلستان شاندیز
مجموعه توریستی و گردشگری رستورانهای پدیده شاندیز